Gözetim, ticarete konu olan bir malın alıcıya tesliminin satış sözleşmesinde öngörülen miktar, kalite, ambalajlama, etiketleme, yükleme, taşıma, teslim zamanı vb. koşullara ne ölçüde uygun olarak gerçekleştirildiğinin bir "Gözetim Şirketi" aracılığıyla alıcı ve ya satıcı tarafından tespit ettirilmesidir. Bu işlem malın çıkış ve/veya varış yerinde yapılabilir.

Gözetimin Faydaları

Gözetim;

- Alıcının istediği malın sevkiyat öncesi ve/veya sonrasında; söz konusu malın, ithalatçı ve/veya ihracatçısı tarafından sözleşmede ve/veya standartında öngörülen koşullara ne ölçüde uygun olduğunun belirlenmesi,
- Taraflar arasında ileride doğabilecek anlaşmazlıkların ve bunun sonucu olarak ortaya çıkabilecek zararların önlenebilmesi,
- Gerektiğinde yeni fiyat ayarlamalarına gidilebilmesi açısından, ihracatçı ve ithalatçılara önemli avantajlar sağlamaktadır.

Gözetim Belgesi

Gönderilen malın ithalatçının siparişine uygun olup olmadığını araştıran bir gözetim şirketinin hazırlamış olduğu bir belgedir. Bir başka ifade ile ticarete konu olan bir malın alıcıya tesliminin satış sözleşmesinde öngörülen miktar, kalite, ambalajlama, etiketleme, yükleme, taşıma, teslim zamanı gibi koşullara uygun olarak gerçekleştirildiğinin bir "Gözetim Şirketi" aracılığıyla alıcı ve satıcı tarafından tespit ettirilmesidir.

ULUSLARARASI GÖZETİM ŞİRKETİ STATÜSÜNE İLİŞKİN DIŞ TİCARETTE STANDARDİZASYON TEBLİĞİ
(2006/21) (1) (2008/25(2) 2008/50(3) VE 2009/34 SAY(4)  SAYILI TEBLİĞLER İLE DEĞİŞİK)             


MADDE 1 –
(1) 7/9/2005 tarihli ve 2005/9454 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararı'nın, 4 üncü maddesinin (k) bendine istinaden, dış ticarete konu malların kalitesinin, miktarının, döviz kuru ve mali şartlar da dahil olmak üzere fiyatının ve/veya gümrük sınıflandırmasının doğruluğunun saptanması ile ilgili her türlü gözetim faaliyetinde bulunmak üzere, firma ve kuruluşlara "Uluslararası Gözetim Şirketi" statüsü verilmesi, faaliyetlerinin izlenmesi ve denetlenmesine ilişkin hususlar ile bu şirketlerin sorumlulukları bu Tebliğde düzenlenmektedir.

MADDE 2 – (1) Dış ticaretle ilgili gözetim faaliyetinde bulunmak amacıyla "Uluslararası Gözetim Şirketi" statüsü almak isteyen anonim veya limited şirketlerin veya asgari 50.000,- YTL teminatlı mesleki sorumluluk sigortası bulunan iktisadi işletmelerin veya kamu kurum ve kuruluşlarının, EK 1’de yer alan "Uluslararası Gözetim Şirketi Başvuru Formu"nu doldurmak suretiyle, Türk Akreditasyon Kurumundan veya  Türk Akreditasyon Kurumu ile karşılıklı tanıma anlaşması bulunan akreditasyon kurumlarından akredite oldukları takdirde bu durumlarını gösteren belgelerle, Türk Akreditasyon Kurumundan veya  Türk Akreditasyon Kurumu ile karşılıklı tanıma anlaşması bulunan akreditasyon kurumlarından akredite olmayanların ise aşağıda belirtilen belgelerin asılları veya noter onaylı örnekleriyle birlikte, şirket veya iktisadi işletmenin merkezinin yerleşik olduğu  bölgedeki Dış Ticaret Müsteşarlığı Bölge Müdürlüğüne başvurmaları gerekmektedir.
a) Hizmet sözleşmesi veya diğer belgeler ile istihdam edildiği kanıtlanan, yürütülecek gözetim faaliyetinin gerektirdiği uzmanlığa sahip, üniversite mezunu personelin listesi,
b) Şirketin kuruluşunun tescil ve ilanına ilişkin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi veya iktisadi işletmenin tüzel kişiliğini gösteren belge,
c) Şirketi veya iktisadi işletmeyi temsil ve ilzama yetkili kişilere ait imza sirküleri.
(2) Kamu kurum ve kuruluşlarının ibraz ettiği belge örneklerinde noter onayı aranmaz.            

MADDE 3 – (1) Dış Ticaret Müsteşarlığı Bölge Müdürlüklerince yapılacak inceleme sonucunda, "Uluslararası Gözetim Şirketi" statüsü verilmesi uygun görülen şirket, iktisadi işletme, kurum veya kuruluşlar, Bölge Müdürlüklerince  kendilerine yazılı bildirim yapıldığı tarihten itibaren söz konusu statüyü almaya hak kazanırlar ve bu şirket, iktisadi işletme, kurum veya kuruluşlara bir örneği EK 2’de yer alan "Uluslararası Gözetim Şirketi Belgesi" verilir.             

MADDE 4 – (1) Uluslararası gözetim şirketleri, bu Tebliğin 1 inci maddesinde belirtilen faaliyetler kapsamında düzenleyecekleri belgeleri, sayı ve tarih verilmesi suretiyle kayda alır.
(2) Türk Akreditasyon Kurumundan veya  Türk Akreditasyon Kurumu ile karşılıklı tanıma anlaşması bulunan akreditasyon kurumlarından akredite olmayan uluslararası gözetim şirketleri tarafından düzenlenen belgelerin, ilgili Genelgede belirtilen gümrük giriş tarife cetveli faslı itibariyle yetkili uzmanı tarafından imzalı nüshalarının, beş yıl süreyle saklanmaları zorunludur.            

MADDE 5 –
(1) Türk Akreditasyon Kurumundan veya  Türk Akreditasyon Kurumu ile karşılıklı tanıma anlaşması bulunan akreditasyon kurumlarından akredite olmayan uluslararası gözetim şirketleri, faaliyetleriyle ilgili olarak laboratuvar analizine ihtiyaç duymaları durumunda, görevlendirenin aksi yönde yazılı bir talimatı olmadığı sürece, söz konusu analizi, bünyelerinde bulunan,  Türk Standardları Enstitüsünden alınmış Laboratuvar Yeterlilik Belgesi’ni haiz laboratuvarlarında veya Türk Akreditasyon Kurumu veya  Türk Akreditasyon Kurumu ile karşılıklı tanıma anlaşması bulunan akreditasyon kurumlarından akredite edilmiş laboratuvarlarında veya bu belgelere sahip özel laboratuvarlarda, Tarım ve Köyişleri Bakanlığından faaliyet izni almış Özel Gıda Kontrol Laboratuvarlarında veya üniversite ve kamu laboratuvarlarında yaptırırlar. Laboratuvar analizlerinin bu laboratuvarlarda yapılması, uluslararası gözetim şirketlerinin laboratuvar analizleri ile ilgili sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.            

MADDE 6 –
(1) Uluslararası gözetim şirketleri, ihtiyaç duymaları halinde, yetkilendirildikleri alanlarda diğer bir uluslararası gözetim şirketini veya gözetim faaliyetinin gerektirdiği uzmanlığa sahip kişileri taşeron olarak kullanabilirler. Taşeron olarak görevlendirilecek kişilerde, uluslararası gözetim şirketleri bünyesinde istihdam edilen personelin nitelikleri aranır. Dış Ticaret Müsteşarlığı Bölge Müdürlüğü, gerek gördüğü takdirde taşeron firma ve kişilere ilişkin bilgi ve belgeleri talep edebilir.
(2) Gözetim faaliyetinde taşeron kullanılması, şirketlerin bu alandaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Taşeronlar tarafından düzenlenen rapor ve belgelerden uluslararası gözetim şirketleri sorumludur.             

MADDE 7 –
(1) Türk Akreditasyon Kurumu veya  Türk Akreditasyon Kurumu ile karşılıklı tanıma anlaşması bulunan akreditasyon kurumları tarafından akredite edilmemiş uluslararası gözetim şirketlerinin, görevden ayrılan personele ait bildirim ile göreve yeni başlayan uzman personele ait belgeleri ve tüm uluslararası gözetim şirketlerinin bu Tebliğin 2 nci maddesi ile ekli Uluslararası Gözetim Şirketi Başvuru Formu'nda belirtilen hususlarda meydana gelecek değişiklikleri, en geç 15 gün içinde Dış Ticaret Müsteşarlığı Bölge Müdürlüğüne göndermesi gereklidir.            

MADDE 8 –
(1) Türk Akreditasyon Kurumu veya  Türk Akreditasyon Kurumu ile karşılıklı tanıma anlaşması bulunan akreditasyon kurumları tarafından akredite edilmemiş uluslararası gözetim şirketleri, bu Tebliğin 2 nci maddesinin (a) bendinde belirtilen uzman personele ilişkin belgeler ile tüm personelin listesini her yıl Ocak ayı sonuna kadar ve bir örneği EK 3’de yer alan "Uluslararası Gözetim Şirketi Faaliyet Raporu"nu Ocak ve Temmuz aylarında Dış Ticaret Müsteşarlığı Bölge Müdürlüğünce inceleme yapılmasını teminen ibraz etmek zorundadır.            

MADDE 9 –
(1) Türk Akreditasyon Kurumu veya  Türk Akreditasyon Kurumu ile karşılıklı tanıma anlaşması bulunan akreditasyon kurumları tarafından akredite edilmemiş, mesleki sorumluluk sigortası bulunan uluslararası gözetim şirketlerinin, sigorta sözleşmelerinin yenilendiğini, her yıl Dış Ticaret Müsteşarlığı Bölge Müdürlüğüne belgelendirmeleri zorunludur.               

MADDE 10 – (1) Ülkemizin bölgesel, ikili veya çok taraflı ticari ilişkilerine ve/veya ülke menfaat ve uygulamalarına karşı faaliyetlerin belirlenmesi, uluslararası ticaret kuralları ile teamüllerine aykırı olarak herhangi bir ülke tarafından ülkemize ön bildirimde bulunulmaksızın sevk öncesi gözetim uygulamasının hayata geçirilmesi, herhangi bir ülke tarafından ayırımcı  muamele yapılarak sadece ülkemize veya içerisinde ülkemizin de bulunduğu belli ülkelere yönelik gözetim uygulanması veya talep edilmesi ve  ithalatçı ülke resmi makamlarının  gözetim faaliyetinde bulunan firmalar arasında haksız rekabet konumu yaratabilecek uygulamalarının  tespiti hallerinde, Uluslararası Gözetim Statüsü kapsamındaki faaliyetlere   kısıtlama getirmeye, önlemler almaya ve gerektiğinde Statünün geri alınmasına Dış Ticaret Müsteşarlığı yetkilidir.”
(2) Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından uluslararası gözetim şirketi nezdinde yapılacak inceleme ve denetleme sonucunda bu Tebliğ hükümlerine aykırı hareket edildiğinin veya Tebliğde öngörülen koşulların kaybedildiğinin tespit edilmesi halinde, Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler ve Standardizasyon Rejimi Kararı’nın 13 üncü maddesinin, (a) veya (d) bentleri uyarınca işlem yapılır.
(3) Uluslararası gözetim şirketleri nezdinde yapılacak inceleme ve denetim, Dış Ticaret Müsteşarlığı Bölge Müdürlüklerinde görevli  Dış Ticarette Standardizasyon  Denetmenleri tarafından gerçekleştirilir. Ancak, ihtiyaç duyulması halinde bu inceleme ve denetime Dış Ticaret Müsteşarlığı Dış Ticarette Standardizasyon  Genel Müdürlüğünde ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Bölge Müdürlüklerinde görevli personel de iştirak eder.
(4) Şubesi bulunan uluslararası gözetim şirketlerinin merkez ve şubeleri, bulundukları bölgelerin Dış Ticaret Müsteşarlığı Bölge Müdürlükleri tarafından, yukarıda belirtilen esaslar dahilinde denetlenir.
(5) Türk Akreditasyon Kurumu veya  Türk Akreditasyon Kurumu ile karşılıklı tanıma anlaşması bulunan akreditasyon kurumları tarafından akredite edilen uluslararası gözetim şirketleri bu kapsamdaki inceleme ve denetimden muaf tutulur.

MADDE 11 – (1) Türk Akreditasyon Kurumu veya  Türk Akreditasyon Kurumu ile karşılıklı tanıma anlaşması bulunan akreditasyon kurumları tarafından akredite edilmemiş uluslararası gözetim şirketleri,  yetkilendirildikleri Gümrük Giriş Tarife Cetveli fasılları itibariyle belirlenen malların dışında gözetim faaliyetinde bulunamazlar.            

MADDE 12 –
(1) Uluslararası gözetim şirketleri, kendileri tarafından gerçekleştirilen ithalat ve ihracatları için gözetim faaliyetinde bulunamazlar.

MADDE 13 – (1) Uluslararası gözetim şirketleri, verecekleri rapor ve belgelerden doğrudan sorumludurlar.

MADDE 14 – (1) Uluslararası gözetim şirketlerinin radyasyon ölçümü de yapabilmeleri için, sahip oldukları donanım, eğitim, tehlike durum planı ve diğer ekipmanın radyasyon güvenliği açısından uygun olduğunun Türkiye Atom Enerjisi Kurumu tarafından belge ile tespiti ve 1/8/2010 tarihinden itibaren Türk Akreditasyon Kurumundan veya Türk Akreditasyon Kurumu ile karşılıklı tanıma anlaşması bulunan akreditasyon kurumlarından akredite edilmiş olmaları da gerekir.

MADDE 15 – (1) Bu Tebliğde yer alan hususlarla ilgili olarak uygulamaya yönelik önlemleri almaya, özel ve zaruri durumları inceleyip sonuçlandırmaya, inceleme ve denetleme kriterlerini  belirlemeye ve gerekli düzenlemeleri yapmaya Dış Ticaret Müsteşarlığı yetkilidir.

MADDE 16 – (1) 1/12/2004 tarihli ve 25657 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2004/35 sayılı Uluslararası Gözetim Şirketi Statüsüne İlişkin Dış Ticarette Standardizasyon Tebliği yürürlükten kaldırılmıştır.            

GEÇİCİ MADDE 1 –
(1) 1/12/2004 tarihli ve 25657 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2004/35 sayılı Uluslararası Gözetim Şirketi Statüsüne İlişkin Dış Ticarette Standardizasyon Tebliğ’in 3 üncü maddesine istinaden düzenlenmiş uluslararası gözetim şirketi belgeleri geçerlidir ve talep üzerine bir örneği EK 2’de yer alan "Uluslararası Gözetim Şirketi Belgesi" ile değiştirilir.

MADDE 17 – (1) Bu Tebliğ yayımından 15 gün sonra yürürlüğe girer.            

MADDE 18 –
(1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.

(1)  25/03/2006 tarihli ve 26119 sayılı Resmi Gazete
(2)  12/04/2008 tarihli ve 26845 sayılı Resmi Gazete
(3)  31/07/2008 tarihli ve 26953 sayılı Resmi Gazete
(4)  13/05/2009 tarihli ve 27227 sayılı Resmi Gazete
     
     
 
ANASAYFA HAKKIMIZDA HİZMET ALANLARI REFERANSLAR YETKİ BELGELERİ İLETİŞİM